Johan Cruijff

Zomervakantie! Er zijn alweer 5 weken voorbij en nu, aan het begin van week 6, eindelijk tijd gevonden om wat filmpjes van het afgelopen schooljaar te delen.
Spelende kleuters, op het plein, ergens in het voorjaar, met bekertjes water, kwasten en krijtjes. En spelend binnen, bij de zandtafel, waar ik het zand verruilde voor plastic doppen.

Spelen met water, krijt en kwasten.
Spelen met water en een verfroller.
Spelen met plastic doppen.

Spelende kinderen zijn lerende kinderen. En spelen gaat vanzelf, kinderen doen dat van nature. Als leerkracht probeer ik steeds wat toe te voegen aan hun spel zodat ze kunnen blijven ontdekken, zich steeds opnieuw kunnen verwonderen en verbazen en al spelend ontelbaar veel ervaringen opdoen en vaardigheden oefenen.

In mijn groep heb ik relatief weinig zogenaamd ‘ontwikkelingsmateriaal’. Vaak richten deze materialen zich op één bepaald ontwikkelgebied en moeten de kinderen er mee ‘werken’. Het materiaal dat wel aanwezig is in mijn groep, oa mozaïek en rekenblokjes, ligt bijvoorbeeld in de bouwhoek en wordt geïntegreerd in (vrij) spel en niet als losse activiteit aangeboden. Er wordt niet mee gewerkt maar mee gespeeld!

Ik ben een groot fan én een voorstander van vrij spelen, zeker in de kleutergroep maar het liefst ook in de hogere groepen. Een kwartiertje per dag buiten spelen is écht niet genoeg. En rijdend over de A10 zag ik afgelopen week weer mijn ‘lievelings-billboard’ met daarop een quote van Johan Cruijff: “Buiten spelen zou een vak moeten zijn op school!” Een medestander. En wat voor één!

Aankomende week ga ik weer aan de slag. En met mij vele collega’s! Nog geen kinderen in school, maar genoeg te doen. Maandag 17 augustus gaan de deuren weer open, schooljaar 2015-2016 gaat beginnen. De maandag na de zomervakantie voelt iedere keer weer als Nieuwjaar! Zónder oliebollen maar hopelijk met veel vuurwerk!

We gaan naar buiten!

IMG_1584 IMG_1578

De zomer komt eraan! Eindelijk! En dan spelen we natuurlijk het allerliefst buiten. Maar ook in de afgelopen weken, toen het maar niet wilde zomeren, was ik veel buiten met mijn kleuters. Eigenlijk weerhoudt geen enkel weertype mij als kleuterjuf ervan, om elke dag met ze naar buiten te gaan, ’s ochtends en ’s middags. Het liefst zo lang mogelijk. Genieten van zon, frisse lucht, wind, ruimte, vrijheid. De speelplaats van onze school verdient niet echt een schoonheidsprijs. Een rechthoekig plein met stoeptegels en een halfhoog hek, een vierkante zandbak met betonnen rand, wat hysterisch gekleurde en nauwelijks te vernielen klimobjecten, 2 betonnen bankjes en een armetierig berkenboompje dat het zowaar lijkt te gaan redden tussen al dat beton en stoeptegels. Het plein ligt aan een drukke straat, vlakbij een kruispunt, streekbussen komen meerdere keren per uur voorbij. En regelmatig passeren er ambulances op weg naar het Slotervaartziekenhuis. Ook liggen we op de route naar de extra beveiligde rechtbank in Osdorp waardoor er af en toe geblindeerde auto’s met zwaailichten in colonne de kruising over racen. Onze buren, een middelbare school met pubers die tijdens tussenuren en pauze’s langs ons plein slenteren met zakken chips en redbull, maken het schoolplein er niet idyllischer op.

En toch ben ik graag buiten!

Ooit, op mijn eigen school, heb ik een fantastisch schoolplein! En spelen we elke dag buiten, weer of geen weer. Laarzen en regenpakken liggen voor het grijpen. En gaan we wat mij betreft één dag in de week de hele dag naar buiten, met z’n allen, met de héle school. Dan gaan we naar het Amsterdamse Bos, De Nieuwe Meer, naar Waterland, Het Ruige Westen, De Natureluur in het Sloterpark en naar al het andere groen in en rondom Amsterdam. Er is genoeg!

Voor nu maak ik het leuk op ons eigen betegelde plein en doen we het met wat er is. En maak ik van ‘niets’ iets. Het is soms zo eenvoudig. Je geeft ze bekertjes water, (oude) kwasten en verfrollers en ze gaan ‘schilderen’: de muren, de stoeptegels, de lelijke betonnen rand van de zandbak, maken patronen op de stoeptegels, schrijven hun naam, trekken hun handen om. En als de zon schijnt kun je eindeloos opnieuw beginnen met je schilderwerk! Soms geef ik er stoepkrijt bij waardoor het spel meteen weer een nieuwe impuls krijgt. Of ik teken een spiraal op één van de in mijn ogen foeilelijke betonnen zitelementen op het plein. Met een krijtje of een kwast met water, of met allebei, toveren de kinderen die lelijke dingen ineens om in prachtige kunstwerken en geniet ik van al het moois. Letters, cijfers, een bloem, ik geef een voorzetje en dan gaat de rest vanzelf.
Hetzelfde principe, een voorzetje geven, geldt ook voor het bouwen van hutten. Ik span een touw tussen het pieterige berkenboompje en het hek, zet er een mandje wasknijpers bij, hang een oud laken over het touw en de rest gaat weer vanzelf.

En dan kan ik daarna, zoals het een echte kleuterjuf betaamt, even op mijn stoel van het zonnetje genieten. Tenminste… als ik geen scheidsrechter bij het voetbal hoef te zijn, de bal niet over het hek is geschopt, iedereen fijn doorspeelt zonder ruzie, niemand met zand gaat gooien, geen kinderen in hun broek plassen, niemand valt, alle veters gewoon gestrikt blijven en ik niet hoef te draaien bij het touwtje springen. Pas dan kan ik even rustig op mijn stoel zitten. Misschien.

Buiten spelen, ik hou ervan!

IMG_7513

IMG_0261

De onderwijzer aan de macht

Er is een emancipatiebeweging op gang aan het komen in het onderwijs. Drie scholen scholen nemen afscheid van oude normen en modellen.

In deze tijd van toenemende onzekerheid en verandering is het meer dan ooit van belang dat het onderwijs aansluiting vindt bij de maatschappelijke veranderingen. Waar veel scholen vasthouden aan een traditionele aanpak, zijn er ook scholen die een andere weg inslaan en op zoek gaan naar de vernieuwing.
In de aflevering “De onderwijzer aan de macht” zoomt Tegenlicht in op drie scholen waar bevlogen bestuurders, schoolleiders, leraren en betrokken ouders de ‘vaste waarden’ van het onderwijs ter discussie stellen: de indeling in verschillende klassen en leerniveaus gebaseerd op gestandaardiseerde toetsen, de traditionele afbakening van de verschillende vakken terwijl de natuur en onze hersens dat onderscheid helemaal niet maken, schooltijden die meer verband lijken te houden met de CAO van de leraren dan de ontwikkeling van leerlingen. Kan dat niet anders? Hoe kun je elke leerling het onderwijs aanbieden dat het beste bij ze past?

http://js.vpro.nl/embed/player/?id=VPWON_1232873&profile=tegenlicht